Sotheby's müzayedesinde sıradan bir keçeli kalem ve kırık bir plastik parça, 857.600 dolar gibi astronomik bir fiyata alıcı buldu. Bu iki nesne, 57 yıl önce Apollo 11 görevinde Ay yüzeyinde mahsur kalan astronotların kurtarılmasında kritik bir rol oynadı. Kurumuş bir Duro marka keçeli kalem ve kırık devre kesici anahtarı, aslında çöp niteliğindeydi ancak tarihi önemleri onları paha biçilmez kıldı.
Apollo 11'in Ay modülü Eagle, 20 Temmuz 1969'da Ay yüzeyine indiğinde Neil Armstrong ve Buzz Aldrin, tarihin en büyük başarılarından birini gerçekleştirmişti. Ancak görevin en kritik anı, Dünya'ya dönüş için kalkış motorunu ateşleyecek devre kesici anahtarının kırılmasıyla yaşandı. Aldrin, görev kontrol merkezine durumu bildirirken, 'Motor kol devre kesicisinin konfigürasyonunu göstermenin bir yolu var mı? Ucunun kırıldığını görüyorum. Tekrar itebiliriz ama çekip çıkarabileceğimizden emin değilim.' dedi.
Yer ekibi alternatif çözümler üzerinde çalışırken, Aldrin basit ama dahiyane bir fikir buldu. Uzay giysisinin cebinde taşıdığı plastik keçeli kalemi devre kesici deliğine sokarak anahtarı çalıştırdı. Aldrin daha sonra yazdığı mektupta, 'Parmağımla itebilirdim ama elektrik çarpma riskini almak istemedim. Keçeli kalem deliğe tam oturdu, ittim ve devre kesici klik sesiyle kapandı. Böylece motor kolunu yeniden devreye aldık.' ifadelerini kullandı.
Bu basit çözüm, astronotların Ay yüzeyinden ayrılmasını, komut modülü pilotu Michael Collins ile buluşmasını ve Dünya'ya güvenli dönüşünü sağladı. Aldrin, 'Artık Ay yüzeyini terk edebilirdik. Felaket önlenmişti.' diyerek olayın önemini vurguladı. Hikaye, Apollo 11'in en bilinen kurtarma anlarından biri haline geldi.
Detaylar ve Etkileri
Sotheby's yetkilileri, bu eşyaların yalnızca tarihi değil, aynı zamanda insan yaratıcılığının bir simgesi olduğunu belirtti. Müzayede evi, 'Bu nesneler, insanlığın karşılaştığı en büyük zorluklardan birinde anlık bir çözümün nasıl hayat kurtarabileceğini gösteriyor.' açıklamasını yaptı. Aldrin'in kalemi, daha önce Fisher Space Pen ile ilişkilendirilen bir efsaneyi de çürüttü; Aldrin, metal uçlu bir kalemin elektrik çarpmasına yol açabileceğini belirterek plastik keçeli kalem kullandığını vurguladı.
Bu satış, uzay tarihi koleksiyoncuları için nadir bir fırsat sunarken, Apollo 11'in mirasını bir kez daha hatırlattı. Keçeli kalem ve kırık anahtar parçası, insanlığın keşif ruhu ve anlık problem çözme yeteneğinin somut birer kanıtı olarak değer kazandı. Müzayede geliri, Aldrin'in belirttiği gibi uzay araştırmalarını teşvik eden kuruluşlara bağışlanacak.
Kaynak: arstechnica.com
