Bill Gates'in kızı Phoebe Gates ve Stanford'dan oda arkadaşı Sophia Kianni tarafından kurulan alışveriş girişimi Phia, tarayıcı uzantısıyla ilgili ciddi bir skandalın merkezinde. Bloomberg'in 9 Temmuz tarihli araştırmasına göre, Phia'nın tarayıcı uzantısı, kullanıcıların alışveriş yaparken farkında olmadan rakip yayıncıların komisyonlarını kendine yönlendiriyor. Bu durum, girişimin bağlı kuruluş pazarlama platformu Impact.com tarafından askıya alınmasına yol açtı. Peki Phia tam olarak ne yaptı ve bu durum kullanıcılar için ne anlama geliyor?
Phia'nın tarayıcı uzantısı, kullanıcılara daha iyi fırsatlar bulma vaadiyle piyasaya sürülmüştü. Ancak Bloomberg, Capital One Shopping ve bağımsız araştırmacı Ben Edelman tarafından yapılan testler, uzantının ödeme aşamasında sessizce yeni bir sekme açarak kendi bağlı kuruluş bağlantısını yüklediğini ortaya koydu. Bu işlem, kullanıcıyı asıl olarak yönlendiren web sitesi, reklam veya yayıncıya ait takip kodunu değiştirerek Phia'nın komisyonu almasına neden oluyordu. Bu yöntem, sektörde 'cookie stuffing' veya atıf sahtekarlığı olarak biliniyor.
Bloomberg'in yaptığı bir testte, araştırmacılar Wirecutter adlı bir yayıncının 4 Temmuz fırsatlarıyla ilgili makalesindeki Nordstrom bağlantısını takip etti. Ödeme aşamasında Phia'nın arka planda başka bir sekme açarak Wirecutter'ın yönlendirme bilgilerini kendi koduyla değiştirdiği gözlemlendi. Benzer bir durum, başka bir yayıncının ücretli reklamı yoluyla bir alışveriş sitesine ulaşıldığında da yaşandı. Bu, Phia'nın kullanıcıların kendisi aracılığıyla keşfetmediği ürünler için bile komisyon almasına yol açıyordu.
Uzmanların Görüşleri
Phia, Bloomberg'in ulaşmasının ardından konuyla ilgili bir açıklama yaparak sorunun bir yazılım hatasından kaynaklandığını ve kasıtlı bir iş uygulaması olmadığını savundu. Şirket sözcüsü, 'Son 24 saat içinde, yeni bir sürümde kod tabanımızın bazı kullanıcılarda yanlış atıflara neden olduğunu öğrendik' dedi. Ekiplerinin sorunu tespit etmek ve düzeltmek için gece boyunca çalıştığını belirten şirket, Bloomberg'in yeniden yaptığı testlerde uzantının otomatik olarak yönlendirme bağlantısını talep etmeyi bıraktığını doğruladı. Ancak bu düzeltmenin Impact.com ve diğer perakendecileri tatmin edip etmeyeceği henüz bilinmiyor.
Phia, Nisan 2025'te yapay zeka destekli bir alışveriş asistanı olarak piyasaya sürüldü. Mobil uygulama ve tarayıcı uzantısı aracılığıyla çalışan hizmet, kullanıcıların giyim veya aksesuar ararken 40.000'den fazla perakende ve yeniden satış sitesinde aynı ürünü, benzer ürünleri, daha düşük fiyatları ve indirim kodlarını arıyor. Ayrıca yeni bir ürünü ikinci el seçeneklerle karşılaştırarak kullanıcıların daha bilinçli alışveriş yapmasını sağlıyor. Şirket, gelirinin büyük kısmını bağlı kuruluş komisyonlarından elde ediyor.
Phia, kısa sürede büyük bir popülerlik kazandı. İlk haftasında Apple'ın App Store'unda 21. sıraya yükselen uygulama, Eylül 2025 itibarıyla 500.000 indirmeyi geçti. Yatırım cephesinde de hızlı büyüyen girişim, Eylül 2025'te 8 milyon dolarlık tohum yatırımı, Ocak 2026'da ise 35 milyon dolarlık ek yatırım alarak toplamda 43 milyon doların üzerinde fon topladı. Şirketin değerlemesi, kuruluşundan bir yıldan kısa süre sonra yaklaşık 185 milyon dolara ulaştı.
Phia'nın yatırımcı listesi ise dikkat çekici. Khloé Kardashian, Hailey Bieber, Sydney Sweeney, Paris Hilton, Priyanka Chopra Jonas, Jessica Alba, Mindy Kaling, Ice Spice, Alix Earle, Karlie Kloss ve The Chainsmokers gibi ünlü isimlerin yanı sıra teknoloji yöneticileri ve risk sermayesi firmaları da şirkete yatırım yaptı. Bu durum, skandalın daha geniş bir kitle tarafından duyulmasına neden oldu.
Teknik Analiz
Phia skandalı, Honey (PayPal'e ait kupon uzantısı) gibi diğer benzer hizmetlerin geçmişte yaşadığı tartışmaları akıllara getiriyor. Kullanıcılar için en önemli çıkarım, tarayıcı uzantılarının sadece fırsatlar sunmakla kalmayıp aynı zamanda veri toplama ve yönlendirme takibi gibi arka planda çalışan mekanizmalara sahip olduğu gerçeği. Phia'nın bu hatayı düzeltip düzeltmediği ve Impact.com'un kararı ne olursa olsun, bu tür uygulamaların şeffaflık ve kullanıcı güveni açısından ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Kaynak: mashable.com
