Avrupa Birliği, dijital mahremiyet ve güvenlik arasındaki hassas dengeyi yeniden tartışmaya açıyor. Temmuz 2026 itibarıyla, geçici nitelikteki Chat Control 1.0 düzenlemesi yasal olarak sona ermiş durumda. Ancak AB Konseyi, bu süresi dolmuş yasayı olağanüstü bir hızla yeniden yürürlüğe koymak için harekete geçti. Bu hafta içinde Avrupa Parlamentosu'nun acil bir oylamayla karar vermesi bekleniyor. Yasayı durdurmak veya değiştirmek için tüm milletvekillerinin salt çoğunluğu gerekiyor; aksi takdirde yasa otomatik olarak kabul edilmiş sayılacak. Bu, Avrupa Parlamentosu'nun onayı olmasa bile, süresi dolmuş Chat Control 1.0'ın yeniden yürürlüğe gireceği anlamına geliyor.
Öte yandan, kalıcı bir çözüm olarak tasarlanan Chat Control 2.0, beş üçlü görüşme turunun ardından hâlâ uzlaşmaya varılamamış durumda. Temel anlaşmazlık noktası, şüphelenilmeyen vatandaşların ve uçtan uca şifreli mesajların taranması. Bu, birçok milletvekili ve sivil toplum kuruluşu için kırmızı çizgi olarak kabul ediliyor. Müzakereler, İrlanda Konsey başkanlığı döneminde devam ediyor. Taraflar, mahremiyet endişeleri ile çocuk istismarı gibi suçlarla mücadele arasında bir denge bulmaya çalışıyor.
Kısacası, AB'de iki cephede birden mücadele yaşanıyor: Bir yandan 'geçici' yasa arka kapıdan yeniden canlandırılmaya çalışılırken, diğer yandan kalıcı düzenleme hâlâ masada. Bu durum, dijital haklar savunucuları için alarm zilleri çalıyor. Uzmanlar, Chat Control 1.0'ın yeniden yürürlüğe girmesinin, kitlesel gözetim uygulamalarının önünü açabileceğini ve temel mahremiyet haklarını ihlal edebileceğini belirtiyor.
Vatandaşların ve sivil toplumun sesini yükseltmesi kritik önem taşıyor. Avrupa Parlamentosu üyelerine ulaşarak, Chat Control 1.0'ın yeniden yürürlüğe girmesini engellemek ve Chat Control 2.0'da mahremiyet dostu bir çözüm için baskı yapmak mümkün. AB'nin dijital geleceği, bu kararlarla şekillenecek. Gözetim mi yoksa mahremiyet mi? Bu sorunun cevabı, önümüzdeki günlerde verilecek kararlara bağlı.
