Meta, kullanıcıların ses tonundan duygu durumunu analiz eden ve gün boyu kayıt tutan bir yapay zeka sistemi için patent başvurusunda bulundu. ABD Patent ve Ticari Marka Ofisi'ne yapılan başvuruya göre sistem, konuşmanın yanı sıra göz bebeği büyüklüğü, göz kırpma hızı ve hatta göz nemi gibi biyometrik verileri de kullanarak duygusal bir profil oluşturuyor. Patent, kullanıcının ruh halini anlık olarak tespit edip zaman damgası, konum ve aktivite bilgileriyle birlikte kaydediyor.
Patent başvurusu, 2025 yılının Aralık ayında yapıldı ve 2 Temmuz'da yayımlandı. İlk başvuru tarihi ise Aralık 2024'e kadar uzanıyor. Patent analiz sitesi Patentlyze'in bildirdiğine göre, başvuruda tek bir mucit olarak Lachlan Dunn yer alıyor. Patentin başlığında 'duygusal durum analizi' ve 'gerçek zamanlı fitness koçluğu' olmak üzere iki ana konsept bulunuyor. Ancak 20 maddelik patent talebinin üç bağımsız maddesi tamamen duygusal analize odaklanırken, fitness koçluğu yalnızca bağımlı maddelerde yer alıyor.
Patentin tanımladığı sistem, akıllı gözlük, telefon, akıllı saat, kulaklık veya akıllı ev hoparlörü gibi cihazlar aracılığıyla kullanıcının konuşmasını kaydediyor. Kaydedilen ses, yapay zeka tarafından transkript ediliyor ve hem kelimeler hem de tonlama, hız, iç çekme, kahkaha gibi unsurlar analiz ediliyor. Her ses parçasına bir duygu etiketi atanıyor ve bu etiket, o anki bağlamla (zaman, konum, aktivite) ilişkilendiriliyor. Sistem, günlük veya aylık periyotlarla kullanıcının duygu durum özetini çıkarıyor.
Teknik Analiz
Patentte yer alan bir örnekte, sistem kullanıcıya şu tür çıktılar sunuyor: 'Yatmadan önce en sık iç çekiyorsunuz ve arkadaşlarınızlayken en mutlusunuz. Bu ay daha fazla minnettarlık ifade ettiniz.' Sistem ayrıca, duygu okumasının hangi kelimelere dayandığını da gösteriyor. Örneğin, öfke tespit edildiğinde kullanıcının kullandığı sert sözler geri getirilebiliyor. Patentin fitness koçluğu bölümünde ise akıllı gözlüklerin ayna karşısında kullanıcının formunu izleyip egzersiz sırasında geri bildirim verdiği, hatta kullanıcının ruh haline göre motive edici veya uyarıcı mesajlar gönderdiği belirtiliyor.
Bu tür bir duygu okuma teknolojisi daha önce de denenmişti. Amazon, 2020 yılında Halo giyilebilir cihazıyla ses tonundan ruh hali analizi yapan 'Tone' özelliğini piyasaya sürmüştü. Ancak bu özellik, özel hayatın gizliliği endişeleriyle karşılaşmış ve Senatör Amy Klobuchar'ın federal sağlık düzenleyicilerine başvurmasına neden olmuştu. Amazon, 2023 yılında Halo serisini tamamen durdurdu. Meta'nın patentindeki sistem ise Amazon'unkinden çok daha kapsamlı: sadece ses değil, göz hareketleri ve telefon kullanım alışkanlıkları da analiz ediliyor.
Detaylar ve Etkileri
Avrupa Birliği'nin 2025 Şubat ayında yürürlüğe giren Yapay Zeka Yasası (AI Act), işyerlerinde ve okullarda duygu durumu çıkarımı yapan yapay zeka sistemlerini yasaklıyor. Bu yasak, tıbbi veya güvenlik amaçlı kullanımlar hariç olmak üzere, 35 milyon euro veya şirketin küresel cirosunun %7'sine kadar para cezası öngörüyor. Ancak bu yasak, tüketici araçlarını kapsamıyor. 2026 Ağustos ayında yürürlüğe girecek ayrı bir düzenleme ise biyometrik sinyallerden duygu okuyan sistemlerin bunu kullanıcıya bildirmesini zorunlu kılacak. Meta'nın sistemi, göz bebeği ve göz kırpma gibi biyometrik verileri kullandığı için bu düzenlemenin kapsamına girebilir.
Meta, patent başvurusunun herhangi bir ürün planını yansıtıp yansıtmadığına dair henüz bir açıklama yapmadı. Şirket, genellikle fikirlerini korumak için patent başvurusu yapıyor ve bu başvuruların hepsi ürüne dönüşmüyor. Ancak bu patent, Meta'nın kullanıcı verilerini toplama ve analiz etme konusundaki niyetini gösteriyor. Sistemin bazı versiyonları verileri cihaz üzerinde işlerken, bazıları sunuculara gönderiyor. Bu da gizlilik endişelerini artırıyor.
Uzmanların Görüşleri
Sonuç olarak, Meta'nın bu patenti, yapay zeka destekli duygu analizinin sınırlarını zorlarken, beraberinde ciddi gizlilik ve etik sorularını da getiriyor. Amazon'un Halo deneyimi, bu tür sistemlerin tüketici tarafında ne kadar hassas karşılandığını gösteriyor. AB düzenlemeleri ise bu alana yönelik artan bir baskı oluşturuyor. Meta'nın bu teknolojiyi gerçek bir ürüne dönüştürüp dönüştürmeyeceği ve dönüştürürse hangi gizlilik önlemlerini alacağı merak konusu.
Kaynak: thehackernews.com
