Meta, 2023 yılında gerçekleştirdiği büyük ölçekli işten çıkarmalarda yapay zeka kullanarak engelli çalışanları ve korunan izinler kullananları hedef aldığı iddiasıyla dava edildi. 26 çalışan tarafından açılan davada, Meta'nın işten çıkarılacakları belirlemek için 'Metamate' adlı bir yapay zeka sistemi de dahil olmak üzere çeşitli iç yapay zeka araçları kullandığı öne sürülüyor. Dava, ABD'nin en büyük teknoloji şirketlerinden birinin işten çıkarmalarda yapay zeka kullandığına dair ilk hukuki mücadele olarak dikkat çekiyor.
Davacılar, Meta'nın işten çıkarma listesini yöneticilerin bilinçli kararlarıyla değil, bir dizi iç yapay zeka sistemiyle oluşturduğunu iddia ediyor. Bu sistemler arasında çalışanların tuş vuruşlarını ve aktivitelerini izleyen yazılımlar, yapay zeka token kullanım panoları ve algoritmik performans sıralamaları yer alıyor. Çalışanların, Meta'nın yapay zeka araçlarını ne kadar kullandıklarına göre 'AI Native', 'AI First' ve 'AI Enabled' gibi kategorilere ayrıldığı ve bu sınıflandırmanın işten çıkarma kararlarında etkili olduğu belirtiliyor.
Dava dilekçesinde, Meta'nın kullandığı izleme araçlarının engelli çalışanlar veya korunan tıbbi/ailevi izin kullananlar için adil sonuçlar vermediği vurgulanıyor. Performans değerlendirmeleri, kalibrasyon puanları ve üretkenlik metrikleri gibi verilerin, izinli olan veya engeli nedeniyle düşük üretkenlik gösteren çalışanlar tarafından biriktirilemeyeceği ifade ediliyor. Bu durum, yapay zeka sistemlerinin engelli çalışanlara karşı ayrımcılık yapmasına yol açtığı iddiasını güçlendiriyor.
Meta ise iddiaları kesin bir dille reddediyor. Şirket sözcüsü, 'Bu iddialar asılsızdır ve gerçeklere dayanmamaktadır. İş gücü yönetimi ve organizasyonel kararlar insanlar tarafından alınmıştır, yapay zeka tarafından değil' açıklamasında bulundu. Meta, dava hakkında başka bir yorum yapmadı. Ancak dava, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka kullanımına yönelik artan endişeleri körüklüyor.
Önemli Gelişmeler
Bu dava, yapay zekanın işe alım ve işten çıkarma süreçlerinde kullanımının hukuki sonuçlarına ışık tutuyor. Özellikle engelli çalışanlar ve ailevi izin kullananlar için yapay zeka sistemlerinin potansiyel ayrımcılık riski taşıdığına dikkat çekiliyor. Uzmanlar, şirketlerin yapay zeka araçlarını kullanırken adalet ve şeffaflık ilkelerini gözetmeleri gerektiğini vurguluyor.
Nasıl Önlem Alınmalı?
Meta'nın karşılaştığı bu dava, teknoloji sektöründe yapay zeka etiği ve çalışan hakları konusunda yeni bir dönüm noktası olabilir. Şirketlerin yapay zeka kullanımını düzenleyen yasaların henüz emekleme aşamasında olduğu göz önüne alındığında, bu davanın sonucu sektör için emsal teşkil edebilir. Çalışanlar, yapay zeka kararlarına karşı korunma yollarını ararken, şirketler de daha dikkatli ve etik politikalar geliştirmek zorunda kalabilir.
Kaynak: arstechnica.com
