1980'lerin başında, MIT yapay zeka laboratuvarında doktora öğrencisi olan Danny Hillis, devrim niteliğinde bir fikirle ortaya çıktı: milyonlarca küçük işlemcinin bir ağ üzerinden iletişim kurduğu bir paralel bilgisayar. Bu makine, sağduyu muhakemesi gibi karmaşık problemleri çözecek kadar hızlı olacaktı. Hillis'in bu vizyonu, dönemin en sıra dışı beyinlerinden birini, Nobel ödüllü fizikçi Richard Feynman'ı cezbetti. Feynman, oğlu Carl'ın MIT'de Hillis'e yardım etmesi sayesinde projeyi yakından takip ediyordu. İlk başta fikri 'şimdiye kadar duyduğum en aptalca fikir' olarak nitelese de, Feynman için çılgın bir fikir, ya yanlış olduğunu kanıtlama ya da doğru olduğunu gösterme fırsatıydı. Bu yüzden bir öğle yemeğinde Hillis'e yaz boyunca şirkette çalışmayı kabul etti.
Feynman'ın bilgisayarlara olan ilgisi, Los Alamos'ta geçirdiği günlere, mekanik hesap makinelerini kullanan 'bilgisayarları' (insan operatörleri) yönettiği döneme kadar uzanıyordu. Orada, fiziksel simülasyonlar için ilk fiş programlanabilir tabülasyon makinelerinin kurulmasında kilit rol oynamıştı. 1970'lerin sonunda oğlu Carl'ın MIT'de bilgisayar bilimi okumaya başlamasıyla bu ilgisi daha da arttı. Hillis'in projesini duyduğunda, hem şüpheciydi hem de derinlemesine inceleme isteği duyuyordu. Konferanslarda veya Caltech ziyaretlerinde gece geç saatlere kadar planlanan makinenin detaylarını tartışıyorlardı. Feynman'ın gerçekten yapmaya niyetli olduklarına inandığı an, o öğle yemeği buluşmasıydı.
Şirket kurulduktan hemen sonra Feynman Boston'a geldi. O sırada ekip, ilk birkaç milyon doları bankada görmenin şokuyla, teknik konuları aylardır düşünmemişti. Şirketin adını tartışırken Feynman içeri girdi, selam verdi ve 'Richard Feynman göreve hazır. Tamam patron, görevim ne?' dedi. Henüz mezun olmamış MIT öğrencilerinden oluşan ekip şaşkına döndü. Hızlı bir özel toplantıdan sonra, Feynman'ın görevinin paralel işlemenin bilimsel problemlere uygulanması konusunda danışmanlık yapmak olduğunu söylediler. Feynman'ın yanıtı netti: 'Bu bir sürü saçmalık gibi geliyor. Bana gerçek bir iş verin.' Bunun üzerine onu ofis malzemeleri almaya gönderdiler. O yokken, makinenin en kritik parçası olan yönlendiriciyi (router) analiz etmesine karar verdiler.
Sonuç ve Değerlendirme
Connection Machine'in yönlendiricisi, işlemcilerin birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan donanımdı. Bir milyon işlemci arasında ayrı ayrı kablolar çekmek imkansızdı (1012 kablo gerekirdi). Bunun yerine, işlemcileri 20 boyutlu bir hiperküp şeklinde bağlamayı planladılar; böylece her işlemci yalnızca 20 diğer işlemciyle doğrudan iletişim kurabilecekti. Birçok işlemci aynı anda iletişim kurmak isteyince, aynı kablolar için rekabet oluşuyordu. Yönlendiricinin görevi, bu 20 boyutlu trafik sıkışıklığında boş bir yol bulmak veya bulamazsa mesajı bir tamponda tutmaktı. Feynman'a sorulan soru, yönlendiricinin verimli çalışması için yeterli tampon alanı olup olmadığıydı.
Teknik Analiz
Feynman, yönlendirici devre şemalarını sanki doğal nesnelermiş gibi incelemeye başladı. Her şeyi kendi kendine, kağıt kalemle devrelerin davranışını simüle ederek çözmeyi tercih ediyordu. Bu sırada ekip, Feynman'ı meşgul edecek bir iş bulduğu için mutlu, mobilya ve bilgisayar siparişleri, ilk mühendislerin işe alınması ve DARPA'dan ilk prototipin geliştirilmesi için fon sağlanması gibi işlerle uğraşıyordu. Feynman, görevine odaklanmış bir şekilde çalışırken, arada bilgisayar odasının kablolarını çekmek, makine atölyesini kurmak, yatırımcılarla tokalaşmak, telefonları monte etmek gibi işlerde de yardım ediyor, ne kadar çılgın olduklarını neşeyle hatırlatıyordu. Şirketin adı Thinking Machines Corporation (Düşünen Makineler) olarak belirlendiğinde Feynman çok memnun oldu: 'Bu iyi. Artık insanlara nerede çalıştığımı anlatmak zorunda kalmam.'
Sistem Güvenliği
Feynman'ın yönlendirici analizi, makinenin başarısında kritik rol oynadı. Onun derin fizik anlayışı ve karmaşık sistemleri basitleştirme yeteneği, paralel bilgisayarın verimli çalışmasını sağlayan tasarım kararlarının alınmasına yardımcı oldu. Bu hikaye, yaratıcı düşüncenin, disiplinler arası işbirliğinin ve en çılgın fikirlere bile açık olmanın ne kadar değerli olduğunu gösteriyor. Feynman'ın mirası, yalnızca fizik alanındaki katkılarıyla değil, aynı zamanda bilgisayar bilimine yaptığı bu beklenmedik yolculukla da yaşamaya devam ediyor.
Kaynak: longnow.org
