Bir NAS'a ihtiyacınız var ama Synology, QNAP ya da TrueNAS gibi kapsamlı yazılımların sunduğu onlarca özelliğe ihtiyacınız yok mu? O halde kendi minimal ZFS NAS'ınızı kurmak, düşündüğünüzden çok daha basit. Bu yazıda, Debian 12 işletim sistemi üzerinde OpenZFS kullanarak, RAIDZ1 yapılandırmasıyla dört adet NVMe SSD'den oluşan bir depolama havuzu oluşturacak ve bu havuzu Samba ile ağ üzerinden paylaşacağız. Üstelik tüm bu işlemler için herhangi bir grafik arayüze ihtiyacınız yok; sadece temel Linux komut satırı bilgisi yeterli.
ZFS'in en az bilinen ama en değerli özelliklerinden biri, dosya sisteminin tamamen kendi kendine yetmesidir. Tüm yapılandırma ve veriler disklerin üzerinde saklanır. İşletim sisteminiz çökse bile, diskleri başka bir makineye takıp ZFS araçlarını yükleyerek 'zfs import' komutuyla verilerinize anında erişebilirsiniz. RAIDZ2 gibi bir yapılandırma bile disklerin üzerinde saklanır; bu nedenle diskler sağlam olduğu sürece verileriniz güvendedir. Bu özgürlük, çoğu kullanıcı tarafından yeterince takdir edilmez.
Kuruluma başlamadan önce disklerinizi tanımlayın. 'lsblk' ve '/dev/disk/by-id' komutlarıyla disklerin seri numaralarını ve cihaz adlarını öğrenin. Ardından, '/etc/zfs/vdev_id.conf' dosyasına takma adlar ekleyerek diskleri daha kolay yönetebilirsiniz. Örneğin, dört Samsung 990 Pro 4TB NVMe SSD için nvme0, nvme1, nvme2, nvme3 gibi takma adlar kullanabilirsiniz. Bu adımlar tamamen isteğe bağlıdır; doğrudan disk ID'lerini de kullanabilirsiniz. Ancak takma ad kullanmak, özellikle disk ekleme/çıkarma durumlarında karışıklığı önler.
Nasıl Önlem Alınmalı?
Diskler hazır olduğunda, ZFS havuzunu oluşturun. Öncelikle OpenZFS'i sisteminize kurun (RHEL 9'da 'dnf install zfs' gibi). Ardından 'zpool create -o ashift=12 s16z1 raidz1 nvme0 nvme1 nvme2 nvme3' komutuyla RAIDZ1 havuzunuzu oluşturun. 'ashift=12' seçeneği, 4KB sektör boyutunu belirler ve büyük kapasiteli SSD'lerde performansı artırır. Havuz oluştuktan sonra 'zpool status' ile durumunu kontrol edebilirsiniz. Son olarak, Samba'yı kurup yapılandırarak ZFS dataset'inizi ağ üzerinden paylaşabilirsiniz. Bu adımlarla, gereksiz özelliklerle şişirilmemiş, sade ve güvenilir bir NAS'a sahip olacaksınız.
