Zaman ne kadar hızlı geçiyor. Profesyonel bir yazılım geliştirici olarak 20. yılımı geride bırakırken, HTML, CSS ve JavaScript ile tanıştığım ilk günleri hala hatırlıyorum. İlk üniversite programlama dersim, ilk iş günüm ve ardından Mozilla ile MetaMask'taki ilk kodlama deneyimim... Tüm bunlar göz açıp kapayıncaya kadar geçti. Ama her ne kadar zaman hızlı aksa da, genç yazılımcılara eski bir programlama referansı yaptığımda aldığım boş bakışlar, ne kadar yaşlandığımı hissettiriyor.
Web sayfalarının düzenietiketleriyle yapılıyordu ve o zamanlar yeni bir standart haline gelen CSS float özelliği ortalığı karıştırmıştı. Yuvarlak köşeler için resimler ve Internet Explorer için VML hileleri kullanılırdı. FTP, web sitesi değişikliklerini yüklemek için en iyi yöntemdi ve SVN ile trunk kopyalamak en iyi versiyonlama aracıydı. alert() ve confirm() fonksiyonları modal pencerelerin standardıydı; Firebug ise en iyi hata ayıklama aracıydı.
Videoları düzgün oynatmak için doğru codec bileşenini bulmak bir standarttı. ActionScript bilgisi JavaScript bilgisi kadar değerliydi. Dreamweaver, en iyi metin editörü ve tasarım aracı olarak kabul edilirdi. XML, veri yapılarının geleceği olarak görülüyordu. Mobil öncelikli tasarım mı? Mobil cihazlar henüz yoktu. Reaktif navigasyon yerine Java Applet'ler vardı... Hatta fare üzerine gelince farklı
kullanmak bile bir numaraydı.
Masaüstü uygulamasını web teknolojileriyle kodlamak mı istiyordunuz? Adobe Air tam size göreydi! NPM kısaltması 'not performant, man' (performanslı değil, dostum) anlamına geliyordu. Bir ankete oy vermek sayfanın yenilenmesine neden olurdu. 'Sosyal medya' denince akla HotOrNot.com gelirdi. Web'in en sevdiği ses ise 56k modem bağlantısının mırıltısıydı.
Sağ tıklamayı devre dışı bırakmak resim güvenliğini sağlardı. Bitmap (.bmp) hala geçerli bir resim formatıydı. JavaScript'in JScript adında bir rakibi vardı. SpyJax ile kullanıcının nerede olduğunu tespit edebiliyordunuz. Çerezler (cookies) kullanıcı takibinin zirvesiydi. Sosyal medya duvarı mı? Ona 'misafir defteri' deniyordu. Arkadaş listesi ise 'web ring' (web halkası) olarak biliniyordu. SEO için
etiketine anahtar kelimeleri doldurmak yeterliydi. İşte o günler ne günlerdi. Peki siz web'de kaç yaşındasınız? Bu nostalji dolu yolculuk, web teknolojilerinin ne kadar hızlı geliştiğini ve biz geliştiricilerin bu değişime nasıl ayak uydurduğunu gösteriyor. Genç meslektaşlarımızın anlamadığı bu referanslar, aslında web'in kısa ama zengin tarihinin birer parçası.
Kaynak: davidwalsh.name
![]()