Arama sektörü, yapay zeka ajanlarının (AI agents) yükselişiyle birlikte her gün yeni bir standart, protokol veya çerçeve ile karşımıza çıkıyor. MCP, A2A, ARD, LLMs.txt gibi terimler LinkedIn akışlarını ve sektör yayınlarını süslemeye başladı. Bu kadar çok kısaltma karşısında bunalmak normal olsa da, çoğu standart aslında ortaya çıkan ajan ekosisteminin farklı katmanlarında farklı sorunları çözmeye çalışıyor. Bu makalede, bu standartları haritalandıracak, hangi durumda hangisinin kullanılması gerektiğini anlayacak ve işletmeniz için doğru önceliklendirmeyi yapmanıza yardımcı olacağız.
Bu protokoller, ajan yolculuğunun farklı aşamalarını etkiliyor ve etkileme biçimleri de farklılık gösteriyor. Temel ayrım, protokolün eylem odaklı mı (ajan tarafından yönlendirilen) yoksa bilgi odaklı mı (yayıncı tarafından sağlanan) olduğudur. Bu tek bir eksen değil; aslında iki boyutlu bir harita düşünebiliriz: Eylem – Bilgi ve Ajan – Yayıncı. Bu standartların olgunluk ve benimsenme seviyeleri farklıdır ve günlük iş akışınıza bağlı olarak sizin için farklı anlamlar taşır.
İşte beş dakikalık bir özet: Her bir çerçeve karmaşık ve sürekli değişiyor, bu nedenle aşağıdakileri kısa bir başlangıç kılavuzu olarak kabul edin. Çoğu kuruluş için bugünkü öncelik sırası şöyle olmalıdır: 1) Ortamı anlamak, 2) Keşfedilebilirliği iyileştirmek, 3) Uygun yerlerde yetenekleri açığa çıkarmak, 4) Gelişmekte olan standartları izlemek. Birçok işletme, birinci ve ikinci adımlarla mücadele ederken dördüncü adım için endişeleniyor. Önemli olan, her bir standardın hangi sorunu çözdüğünü tanımak ve kuruluşunuzla ilgisini anlamaktır.
Gelecekte Ne Bekleniyor?
Resmi şartnamelere gelince: Bu protokollerden herhangi birinin aradığınız şey olduğunu düşünüyorsanız, resmi dokümanlarını okumanızı şiddetle tavsiye ederim. Yukarıdaki kısa özetim ve bu alanın değişen doğası, ihtiyacınız olanı almanın en emin yolunun bu olduğunu gösteriyor. Peki, bu standartlardan bazıları birbiriyle rekabet ediyor mu? Bazıları örtüşüyor, bazıları ise bitişik sorunları çözüyor. Örneğin, A2A bazı durumlarda MCP sunucularından daha iyi bir seçenek olduğunu iddia ediyor; ARD ve WebMCP ise aynı hedefe doğru ilerliyor gibi görünüyor. Örtüşme çoğunlukla keşif, çağırma ve orkestrasyon etrafında. ARD ajanların yetenekleri bulmasına yardımcı olurken, MCP ve WebMCP araçları açığa çıkarma veya çağırma, A2A ise ajanların koordinasyonunu sağlıyor. UCP ise bu fikirleri ürün keşfi, sepet oluşturma ve ödeme gibi ticari yolculuklara uyguluyor.
Peki gerçekten neye odaklanmalıyız? Yapay zeka ajanları web siteleriyle tek bir protokol üzerinden etkileşime girmeyecek, tıpkı tarayıcıların web siteleriyle tek bir HTML etiketi üzerinden etkileşime girmemesi gibi. Gelecek, muhtemelen her biri içerik, yetenek, sistem ve işlemler arasındaki etkileşimin farklı bir bölümünü çözen bir dizi tamamlayıcı (bazen çelişen) standart içerecek. Önemli olan her yeni kısaltmayı benimsemek değil, her birinin hangi sorunu çözmeye çalıştığını tanımak, kuruluşunuz için ilgili olup olmadığını anlamak ve gerçek benimsenme kazanan standartları izlemektir. Bu yazıyı okuduktan sonra 'biraz daha bekleyeyim, toz duman yatışsın' diye düşünüyorsanız, bu anlaşılabilir!
Nasıl Önlem Alınmalı?
Yine de dikkatle izlemeniz gereken birkaç alan var: E-ticaretle uğraşıyorsanız UCP'ye göz atın. Aracılı alışveriş ve ödeme hızlı ilerliyor ve bu, birçok perakendecinin karşılaşacağı ilk standartlardan biri olabilir. Müşterileriniz adına yapay zeka ajanlarının eylemler gerçekleştirmesini bekliyorsanız WebMCP ve ARD'yi izleyin. Birlikte, web sitesi yeteneklerini ajanlara açığa çıkarmak için en net yönlerden birini temsil ediyorlar. Yapay zeka sistemlerinin büyük veya karmaşık web sitelerini keşfetmesi ve anlaması konusunda endişeliyseniz, en yakından izleyeceğim standart OKF. Standartlar teknik olarak üstün oldukları için standart haline gelmezler; ekosistem onları yeterince benimsediği için standart olurlar. Burada tartışılan protokollerden bazıları gelecekteki web'in temel taşı olabilirken, diğerleri birleşebilir, evrilebilir veya sessizce kaybolabilir. Bugün ne olduklarını anlamak, hangisinin sonunda 'kazanacağına' bahse girmekten çok daha değerlidir.
Kaynak: searchenginejournal.com
