Meta tarafından oluşturulan bağımsız içerik denetleme organı Gözetim Kurulu (Oversight Board), etki alanını diğer şirketlere genişletme arzusunu gizlemiyor. En son olarak kurul, uzmanlığının yapay zeka şirketlerine fayda sağlayabileceğini öne sürdü. Ancak şu ana kadar hiçbir şirket, en azından kamuya açık olarak, bu grupla çalışmaya ilgi göstermedi. Buna rağmen kurul, nüfuzunu genişletme girişimlerine devam ediyor. Bugün yayımladığı kapsamlı bir raporda, önde gelen yapay zeka modellerinin kullanıcılarının ifade özgürlüğünü kısıtlayabileceğini ortaya koydu.
Araştırma kapsamında kurul, OpenAI, Meta, Google, Anthropic ve xAI (şimdi SpaceXAI) dahil olmak üzere 10 farklı modele siyasi eleştiriyle ilgili sorular yöneltti. Sorular arasında protesto materyali oluşturma talepleri ve belirli hükümetler ile liderlerine yönelik siyasi şiddeti hicveden içerikler yer alıyordu. Bulgulara göre, LLM'lerin bu taleplere yanıt verme şekli, sorguların ifade özgürlüğü yasaları 'izin verici' veya daha 'kısıtlayıcı' olan hükümetlerle ilgili olmasına bağlı olarak önemli farklılıklar gösterdi.
Gözetim Kurulu raporunda, 'Değerlendirdiğimiz modellerin, 1) kullanıcıların ifade özgürlüğüne izin veren hükümetleri desteklemesi gerektiğini söyleme olasılığı daha yüksekti ve 2) kullanıcıların ifade özgürlüğünü kısıtlayan hükümetleri protesto etmemesi gerektiğini söyleme olasılığı daha yüksekti. Bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlıydı' ifadelerine yer verildi. Raporda ayrıca, LLM'lerin taleplere uymama gerekçesi olarak sık sık yerel yasaları gösterdiği, oysa sorguların bu tür yasaların bulunmadığı Avustralya'da yapıldığı belirtildi.
Kurul eş başkanı Paolo Carozza, Engadget'a yaptığı açıklamada, 'Sınırları aşan, vekaleten uygulanan bir sansür durumuyla karşı karşıya olduğumuzu açıkça görüyoruz. Bu beni şaşırtıyor ve endişelendiriyor' dedi. Rapor, kurulun doğrudan sosyal medya içerik denetimiyle ilgili olmayan bir konuda kendi araştırmasını yaptığı ilk örnek. Meta'nın Llama modellerinden biri test grubunda yer alsa da rapor, Gözetim Kurulu'nun finansmanını Meta'dan sağlamasına rağmen şirketin 'bu araştırmada hiçbir rolü olmadığını' vurguluyor.
Rapor, Meta'ya sıklıkla sunduğu türden ayrıntılı öneriler sunmaktan kaçınmakla birlikte, yapay zeka şirketlerinin insan hakları ve ifade özgürlüğüyle ilgili konuları nasıl daha iyi ele alabileceklerine dair tavsiyeler içeriyor. Raporda, 'Sosyal medya şirketlerinin belirli durumlarda yaptığı gibi, yapay zeka şirketleri de model çıktısını etkileyen hükümet taleplerine verdikleri yanıtları model yaşam döngüsü boyunca (eğitim, ince ayar, dağıtım öncesi inceleme ve dağıtım sonrası düzenli aralıklarla) kamuya açıklamalı ve açıklamalıdır. Şirketler, uluslararası insan hakları hukukuyla tutarsız olan içerik kısıtlama taleplerine nasıl yanıt vereceklerine dair politikalar oluşturmalı ve yayımlamalıdır' denildi.
Gelecekte Ne Bekleniyor?
Rapordan ne gibi sonuçlar çıkacağı ise belirsizliğini koruyor. Gözetim Kurulu'nun test ettiği modellerin şirketlerinin politikalarını resmi olarak etkilemek için kurumsal bir yapı bulunmuyor. Ayrıca, dışarıdan araştırmacıların olası önyargılara dikkat çekmesi veya yapay zeka şirketlerinin geçmişte sosyal medya platformlarının yaptığı hataları tekrarladığı endişelerini dile getirmesi ilk kez olmuyor. Carozza, kurulun sosyal medyanın öncü yapay zeka modellerinin yapımcılarına öğretebileceği şeyler olduğuna inandığını belirterek, 'Geçmişte öğrendiğimiz dersler, insanların kendini ifade etme veya birbirleriyle iletişim kurma kapasitesi üzerinde teknolojilerin, çoğu zaman kasıtlı veya doğrudan olmasa bile, önemli etkileri olabileceği için çok dikkatli olunması gerektiğidir. Tam olarak burada bulduğumuz şey de bu' dedi.
Kaynak: engadget.com
