Yapay zeka (AI) devrimi, veri merkezlerine olan talebi patlatırken, bu devasa tesislerin inşası için en cazip bölgelerden biri Kızılderili rezervasyonları haline geldi. Yerli liderliğindeki Honor the Earth örgütü, kabile toprakları veya yakınlarında 100'den fazla önerilen proje izlediğini belirtiyor. Geliştiriciler için çekim gücü somut: geniş araziler, su hakları, enerji erişimi ve vergi avantajları. Ancak bu durum, Kızılderili topluluklarında derin bir ayrışmaya yol açıyor: Kimileri için ekonomik kalkınma fırsatı, kimileri içinse 'veri sömürgeciliği'nin yeni bir biçimi.
ABD Enerji Bakanlığı (DOE), veri merkezlerini kabileler için ekonomik bir pencere olarak tanıtıyor: enerji satışları, uzun vadeli işletme anlaşmaları ve mülkiyet payları. Bazı kabileler kendi veri ve yapay zeka eğitim projelerini geliştiriyor. Ancak Honor the Earth'in yönetici direktörü Krystal Two Bulls, bu yapılanmayı 'yerleşimci sömürgeciliğin modern bir versiyonu' olarak nitelendiriyor. Su kaynaklarının tükenmesi, şebeke yükü ve kirlilik endişeleri, aktivistlerin başlıca argümanları arasında.
Anlaşmaların nasıl yapıldığı da tartışma konusu. Aktivistler, geliştiricilerin genellikle yan kuruluşlar veya yerli enerji firmaları aracılığıyla yaklaştığını, önce güneş enerjisinden bahsedip sonra veri merkezlerine yöneldiğini ve liderlerden gizlilik anlaşmaları imzalamalarını istediğini belirtiyor. Bu şeffaflık eksikliği, sömürücü anlaşmaların uzun geçmişine sahip topluluklarda bilgilendirilmiş onamı imkansız hale getiriyor. Seminole Nation'ın oybirliğiyle kalıcı bir veri merkezi moratoryumu kararı alması, bu endişelerin bir yansıması.
Su ve enerji, endişelerin merkezinde yer alıyor. Veri merkezleri hem su hem de elektrik açısından son derece yoğun tüketim yapıyor. Büyük inşaatların yakınında enerji faturalarının yükseldiği, bu maliyetin yerel sakinlere yansıdığı görülüyor. Bu durum, ulusal çapta yayılan bir tepkinin keskin bir versiyonu: Sivil toplum grupları tek bir çeyrekte 75 veri merkezi projesini bloke ederken, şirketlerin geri adım atmadığı gözleniyor.
Düzenleyiciler genellikle yavaşlatmak yerine hızlandırıcı rol oynuyor. ABD enerji denetleme kurumu, veri merkezleri için şebeke bağlantılarını hızlandırırken, Birleşmiş Milletler yapay zeka firmalarını çevresel maliyetlerini açıklamaya ve bunları savunmasız topluluklara yüklememeye çağırıyor. Kabile toprakları tam da bu kategoriye giriyor. Ancak Kızılderili topraklarını farklı kılan şey egemenlik: Kabileler, yerel yönetimlerin yapamayacağı şekilde müzakere edebilir, vergi koyabilir ve reddedebilir.
Bu egemenlik, hem kabilenin elini güçlendiriyor hem de tekliflerin devam etmesini sağlıyor. Bazı kabileler için iyi yapılandırılmış bir anlaşma, bir nesil boyunca okulları ve işleri finanse edebilir. Diğerleri içinse bu, veri merkezi kılığında aynı eski pazarlık. Her iki durum da farklı rezervasyonlarda aynı anda doğru olabilir. Yapay zeka altyapısının bu yeni sınırı, teknoloji, ekonomi ve adalet arasındaki hassas dengeyi sorguluyor.
Kaynak: thenextweb.com
