NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST), Centaurus A galaksisine dair nefes kesici yeni görüntüler yayınladı. Kalın toz bulutlarını aralayan teleskop, galaksinin çekirdeğinde milyonlarca yıldızı, sarmal şeklinde parlayan gaz ve toz yapılarını ve derinlerde gizlenen süper kütleli bir kara deliği ortaya çıkardı. Görüntüler, Webb'in evreni incelemeye başlamasının dördüncü yılı anısına yayınlandı ve galaksinin ortasından geçen Tennessee eyaleti şeklindeki bükülmüş gaz bandı dikkat çekiyor.
Centaurus A, galaksilerin evrimini anlamak için doğal bir laboratuvar niteliği taşıyor. Galaksi çarpışmaları, kara delik büyümesi ve yıldız oluşumu gibi kozmik süreçleri incelemek için ideal bir mesafede, yaklaşık 11 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Yaklaşık 2 milyar yıl önce başka bir galaksiyle çarpışan Centaurus A, bu çarpışmanın izlerini hâlâ taşıyor. Webb'in kızılötesi yetenekleri sayesinde, daha önce Hubble ve Spitzer gibi teleskoplarla görülemeyen ayrıntılar netlik kazandı; örneğin, daha önce bulanık bir ışık olarak görünen bölgeler artık sayısız yıldızla dolu bir manzara sunuyor.
Webb'in orta kızılötesi enstrümanı (MIRI) sayesinde elde edilen görüntülerde, galaksinin merkezine yakın bölgede S şeklinde gizemli bir yapı da keşfedildi. Bilim insanları bu yapının tam olarak ne olduğunu henüz açıklayamasa da, eski çarpışma veya kara deliğin aktivitesiyle bağlantılı olabileceğini düşünüyor. Ayrıca Webb, galaksinin ışığını bileşen renklerine ayırarak gaz hareketlerini ölçebiliyor; bu sayede sıcak hidrojen gazının kara delik yakınında döndüğü, diğer gazın ise dışarı doğru fırlatıldığı gözlemlendi.
Bu gözlemler, kara deliklerin hem yıldız oluşumunu tetikleyip hem de engelleyebildiğini gösteriyor. Gaz moleküllerini sıkıştırarak yeni yıldızların doğmasına yol açan kara delik, aynı zamanda gazı püskürterek yıldız oluşumunu durdurabiliyor. Webb'in sağladığı bu yeni ayrıntılar, gökbilimcilerin galaksilerin milyarlarca yıl içinde nasıl evrimleştiğini daha iyi anlamasına yardımcı oluyor. Centaurus A'nın bu çarpıcı görüntüleri, hem bilimsel keşifler hem de görsel bir şölen sunuyor.
