Bilim insanları, Kongo Havzası'ndaki Lomami Ulusal Parkı'nda yeni bir maymun türü keşfetti. 'Likweli' adı verilen bu tür, bilimsel olarak Colobus congoensis olarak sınıflandırıldı. 2018-2022 yılları arasında yapılan saha çalışmalarında, 1.700 kilometrekarelik bir alanda 114 gözlem kaydedildi. Araştırmacılar, bu maymunların genellikle altı bireyden oluşan küçük gruplar halinde yaşadığını ve yoğun orman örtüsünde saklanmaları nedeniyle tespit edilmelerinin oldukça zor olduğunu belirtti.
Keşif, 10 yıllık yoğun bir araştırmanın ardından geldi. Terese Hart, "Lomami Ormanı'nı keşfetmeye başladıktan 10 yıl sonra, yeni bir maymun olduğunu söyleyebilecek kadar net görüntüler ve ikna edici fotoğraflar elde edebildik. Bu primat yalnızca yeni değildi, aynı zamanda son derece nadir ve sınırlı bir yaşam alanına sahipti" dedi. Araştırmacılar, bölgedeki 52 köyde yaptıkları görüşmelerde, yalnızca sekiz köy sakininin bu türü bildiğini ve doğru şekilde tanımlayabildiğini tespit etti. Bu durum, Likweli'nin 'gizli' bir tür olduğunu destekliyor.
Nisan 2021'de, Kongo Doğa Koruma Enstitüsü (ICCN) görevlileri, Lomami Ulusal Parkı tampon bölgesinde avcılardan üç ölü Likweli örneğine el koydu. İki yetişkin dişi ve bir yetişkin erkekten oluşan bu örnekler, araştırmacılara ICCN izniyle verildi. Deri ve iskeletler şu anda Yale Peabody Müzesi'nin memeli koleksiyonunda korunuyor.
Likweli, küçük yapılı, uzun kuyruklu ve siyah tüylü bir maymun. Alın ve yüz çevresinde uzun siyah tüyler bulunuyor. Küçük boyutu, yüzündeki çarpıcı turuncu-krem lekeleri ve kuyruk altındaki beyaz bölgeler, onu tümüyle siyah tüylü diğer Colobus türü olan Colobus satanas'tan ayırıyor. Diş ve kafatası özellikleri de bu türden farklılık gösteriyor. Ayrıca, ses analizleri, kükremelerinin Colobus satanas'a benzer ancak sıra ve frekans gibi açılardan farklı olduğunu ortaya koydu.
Genetik analizler, Colobus congoensis ve Colobus satanas'ın ortak atasının yaklaşık 4,7 ila 5,8 milyon yıl önce yaşadığını gösteriyor. Bu, Colobus maymunları arasındaki en derin genetik ayrışmayı temsil ediyor ve Likweli'nin ayrı bir tür olduğunu güçlü bir şekilde destekliyor. Araştırmacılar, yeni türün yaşam alanının, kardeş türünden en az 1.200 kilometre uzakta olduğunu belirtiyor. Likweli'nin sınırlı yaşam alanı ve küçük popülasyonu, artan avlanma ve insan müdahalesiyle birleşince, türün nesli tehlike altında olarak sınıflandırılması öneriliyor.
Detaylar ve Etkileri
Yale Peabody Müzesi memeli ve omurgalı paleontoloji küratörü Eric Sargis, "Bu, önemli koruma sonuçları olan nadir bir keşif. Analizlerimiz, bunun nesli tehlike altında olan ayrı bir tür olduğuna dair güçlü kanıtlar sunuyor. Likweli ve Lesula gibi yeni primat türlerinin belgelenmesi, bölgenin inanılmaz biyolojik çeşitliliğini ortaya koyuyor ve Lomami Ulusal Parkı ile diğer koruma çabalarının bu çeşitliliği korumadaki önemini vurguluyor" dedi.
Kaynak: news.yale.edu
