Zaman ne kadar hızlı geçiyor. Profesyonel bir yazılım mühendisi olarak 20. yılımı geride bırakırken, ilk HTML, CSS ve JavaScript kodlarımı keşfettiğim günleri hala hatırlıyorum. İlk üniversite programlama dersim, ilk iş günüm ve ardından Mozilla ile MetaMask'teki ilk günlerim bir film şeridi gibi gözümün önünden geçiyor. Tüm bu süreç bir göz açıp kapayıncaya kadar yaşandı. Ama her nesil yeni geliştiricilere eski bir referans yaptığımda, karşımdaki genç mühendislerin boş bakışlarıyla karşılaşıyorum ve ne kadar eskidiğimi anlıyorum.
O zamanlar web sayfalarıetiketleriyle düzenlenirken, CSS float özelliği yeni yeni standart haline geliyordu. Yuvarlak köşeler için resimler ve Internet Explorer'da VML hileleri kullanılırdı. FTP, web sitesi değişikliklerini yüklemenin en iyi yöntemiydi; SVN ve trunk kopyalama ise en iyi sürüm kontrol aracıydı. Modal pencereler için alert ve confirm fonksiyonları standarttı. Firebug, mevcut en iyi hata ayıklama aracıydı. Videoları düzgün oynatmak için doğru codec'i bulmak büyük bir sorundu.
ActionScript bilgisi, JavaScript bilgisi kadar değerliydi. Dreamweaver en iyi metin düzenleyici ve tasarım aracıydı. XML, veri yapılarının geleceğiydi. Mobil öncelik mi? Mobil diye bir şey yoktu. Reaktif navigasyon mu? Java Applet'leri vardı. Hatta mouse üzerine gelince farklı
kullanmak bile yaygındı. Masaüstü uygulaması kodlamak için Adobe Air kullanılırdı. NPM'nin açılımı 'not performant, man' olarak espri konusuydu. Bir ankete oy vermek sayfanın yenilenmesi demekti. 'Sosyal medya' denince akla HotOrNot.com gelirdi.
Web'in sevgi sesi, 56k modem bağlantısının çıkardığı pırrrrrtıydı. Sağ tıklamayı devre dışı bırakmak resim güvenliği sağlardı. Bitmap (.bmp) geçerli bir resim formatıydı. JavaScript'in rakibi JScript vardı. SpyJax ile kullanıcının nerede olduğu tespit edilebilirdi. Çerezler, kullanıcı takibinin zirvesiydi. Sosyal medya duvarı mı? Onun adı 'misafir defteri'ydi. Arkadaş listesi mi? 'Web ring' denirdi. SEO ise
etiketini anahtar kelimelerle doldurmaktan ibaretti. Ah o günler! Siz web'de kaç yaşındasınız? ![]()